MCSE (Microsoft Certified System Engineer)

Ana Sayfa | MCSE Nedir?

DNS Nedir?

small logo

DNS (Domain Name Services)

Bilgisayar ağlarında ip adreslerinin isim kayıtlarını(REVERSE) ve isimlerin ip kayıtlarını (FORWARD) tutan veritabanı yapılarıdır.
İnternette bulunan her nesnenin, etkileşime giren her sunucu ve ucun bir İnternet Adresi olması gerekir. Bu adres protokol seviyesinin IPv4 ve IPv6 olmasına göre 32 bit ya da 128 bit uzunluğundadır. Alan Adı bu 32 ya da 128 bit uzunluğundaki sayı yerine insanların anlayacağı, akılda tutacağı, kurumsal kimlik ve marka ile özdeşleştirebileceği isimlerin kullanılmasını sağlar. Örneğin tr.wikipedia.org alan adı ile 207.142.131.210 şeklindeki IP nosu ile bağlantıyı Alan Adı Sistemi sağlar. Sırayla; org, wikipedia.org ve tr.wikipedia.org içiçe geçmiş İnternet alanları ya da bölmeleridir.

Alan Adı Sistemi'nin yarattığı ilişkiler 1e1 ilişki olmak zorunda değildir. Bir alan adına birden fazla IP numarası atanabilir. Bu yoğun talep olan hallerde geçerlidir. Wikipedia.org, yahoo.com, google.com gibi adreslerde bu çok olur. Ama daha yaygını, birçok alan adı tek bir IP'ye atanabilir. Buna da "Sanal Evsahipliği" (Virtual Hosting) denir.

Alan Adı Sistemi hiyararşik bir yapı gösterir. En üste .com, .org, .net, .int, .edu, .info, .biz, .aero, .travel, .jobs, .gov, .mil gibi "jenerik" üst düzey alanlarla (gTLD) .tr, .us, .de, .uk, .jp, .az gibi ülke alanlarından (ccTLD) oluşur. Buna son olarak .eu ve .asia gibi bölgesel birkaç üst düzey alan adı daha eklenmiştir...

google.com -------------------------- 209.85.171.100 (Forward)

209.85.171.100 -------------------- google.com (Reverse)

isimlendirme FQDN adları ile yapılır. (Full Quailified Domain Name)

alper@pc1.izmir.sirket.com.tr

alper@ : kullanıcıyı ayırır.

. ifadeleri domain, altdomain, suffix, pc adlarını ayırmak için kullanılır.

NETBIOS isimlerinde ayırma yontemi kullanılmaz. MAX 15 karakter.

pc1. : bilgisayar

izmir. : subdomain

sirket : domain adı

. : root (kök bilgi)

com : suffix bilgisi domainin türünü belirtir.

tr. : alan adının ülke uzantısı.

ALAN adı türleri: Domainler kullanım amacına göre farklı uzantılarla tanımlanır.
.com: ilk başvuranın alabilecegi, ticari amaçla kullanılabilen alan adlarıdır.
.net : intranet ve extranet alanlarını bir arada tutan kurumlar içindir.
.org : ticari amaç gütmeyen kurumların alan adı uzantısıdır.
.edu, .gov,......

Tanımlanan alan adları ülkelere göre alt uzantılara sahip olabilir.

com.tr gibi: ilgili ülkenin domain hizmetini yürüten kuruma gerekli belgeleri göstermek koşuluyla ilk başvuranın alabildiği uzantılardır.

Alan adları dünya üzerinde tanımlanan 14 tane kök sunucuda tutulur. (Root Hints)

http://www.root-servers.org/ adresinden listeye ulaşılabilir.

ulakbim Türkiyenin DNS kayıtlarını tutan kurumdur. i kök sunucusunu barındırır.(Secondary DNS)

Primary DNS: Alan adının ilk olarak açıldıgı ve veritabanının tutulduğu sunucudur. SOA kayıtlarını tutar.

SOA (Start of Authority) : DNS adı için yetki başlangıcını belirtir.

Secondary DNS: Primary DNS in yükünü hafifletmek için kullanılır.

NS (Name Server): Alan adının tüm kayıtlarını tutabilen isim sunucularıdır.

BIND : UNIX ve Lınux larda çalışan isim servisidir.

 

İsim Çözümleme İşlemleri:

HOST FILE: simlendirmede ilk kullanılan yöntemlerden birisi host dosyalarının altına ip-isim kayıtlarının yapılmasıdır.

c:\windows\system32\drivers\etc\hosts dosyasından kayıtlar girilebilir.
Bu bölüme girilen kayıtlar DNS adresine sorgulanmaz!! Direk buradaki kayıtlar göz önüne alınır.

DNS CACHE: İşletim sistemi bir alan adını daha önceden sorguladıysa oturum esnasındaki tekrar bağlantılarda sorgulama yapmaz. Cache bellekteki kayıtlarda işlemi yürütür.

oturum esnasında DNS kayıt içeriği değişirse cache bellek eski ip adresine yönlendireceği için bağlantı sorunları yaşanır.

ipconfig /flushdns komutu ile önbellek temizlenir.

DNS Server: DNS servis hizmetini veren sunuculardır. TCP/IP yapılandırmasında en az bir adet tanımlanarak isim sorguları bu adrese gönderilir.

Bir sorgu nasıl yapılır.

Mesela http://google.com.tr adresinin IPv4 karşılığı nedir? Bunun için çözümleyici ya da sizin bilgisayarınız Internet'te birkaç yetkili isim sunucusunu gezmek zorundadır. İlk başta " . " sunucularından tr TLD'si için yetkili isim sunucu IP'si bulunur. Bunun IP'si (ki bu IP'nin makina ismi ülkemiz için ns1.metu.edu.tr ya da ns2.metu.edu.tr'dir) alındıktan sonra bu yetkili isim sunucuya "com.tr." i barındıran yetkili isim sunucu IP'si sorulacak ve bu işlem böylece devam edecektir ve sonuç olarak 72.14.221.104 adresini sizin makinanız ya da /etc/resolv.conf dosyanızda bulunan çözümleyicinin Google Türkiye'nin yetkili isim sunucusundan aldığı bilgilere göre belleğinde belli bir müddet tutacaktır. Bu süreye TTL (time to live - yaşam süresi) denir. Bu süre boyunca çözümleyici gerekli bilgileri belleğinde saklayacaktır. DjbDNS için aksi belirtilmezse bu süre 42 dakikadır. Kurulacak göre bu süre 5 saniye de yapılabilir. (Nitekim birden fazla www sunucunuz var ve bunlar arasında döner turnuva kullanarak yük dengelemesi yapmak istersek bu saniye değeri kullanılacaktır).

* com : Ticari kuruluşları gösterir.
* edu : Eğitim kurumlarını gösterir.
* org : Ticari olmayan, hükümete de bağlı bulunmayan kurumları gösterir.
* net : Internet omurgası işlevini üstlenen ağları gösterir.
* gov : Hükümete bağlı kurumları gösterir.
* mil : Askeri kurumları gösterir.
* num : Telefon numaralarını bulabileceğiniz yerleri gösterir.
* arpa : Ters DNS sorgulaması yapılabilecek yerleri gösterir.

Bu isimlere yakın zaman önce biz veya tv gibi isimler da eklenmiştir.

Alan isimleri, ağaç yapısı denilen ve belli bir kurala göre dallanan bir yapıda kullanılmaktadır.

Amerika haricinde, internete baglı olan tüm ülkelerdeki adresler, o ülkenin ISO3166 ülkekodu ile bitmektedir. Türkiye'deki tüm alt alan adresleri, .tr ile bitmektedir. Örneğin; marine.ulakbim.gov.tr adresinde:

* tr Türkiye'yi,
* gov alt alanın devlet kurumu olduğunu
* ulakbim bu devlet kurumunu
* marine bu kurumda bulunan bir makineyi göstermektedir.

 

 

 

Ana Sayfa | Kurs İçeriği | Notlar | Ödevler | ©2009 A. Alper Şahan